Qoyali yonbag‘irlar va tik daralar oralig‘ida sokin yastanib yotgan ko‘l bor, uning nomi go‘yo ogohlantirayotgandek yangraydi. Gushor — tojik tilidan “hushyor”, “bedor” deb tarjima qilinadi. U o‘z qirg‘og‘iga yaqinlashishga jur’at qilgan har bir kishini go‘yo zimdan kuzatayotgandek tuyuladi. Ko‘l 1771 metr balandlikda, baland qoyalar bilan o‘ralgan holda joylashgan.
Gushor dara bo‘ylab cho‘zilgan: uzunligi 810 metr, kengligi esa 165 metrga yetadi. Suvlari deyarli harakatsiz, biroq billur kabi tiniq, yashil-ko‘k tuslarda tovlanadi. Quyoshli kunlarda suv ostidagi yirik toshlar orasida suzayotgan mayda baliqlarni ko‘rish mumkin. Diqqat bilan qarasa, suv tubida go‘yo nur sochayotgan metall plastinalar yotgandek tuyuladi, aslida esa bu tabiiy minerallardan biri — mika.
Bir zamonlar bu yerda “Marguzor ko‘llari” nomli turbaza faoliyat yuritgan. Sovet davrida bu yerga butun respublikadan odamlar kelib, dovonlarda sayr qilishar, tog‘ havosidan bahramand bo‘lishar edi. Biroq bir kuni tog‘lardan kuchli sel oqimi keldi va bazani deyarli to’liq yuvib ketdi. Hozir bu yerda faqat poydevor qolgan; u tabiat bu yerda haqiqiy mezbon, inson esa mehmon ekanini eslatib turadi.
Ko‘l tog‘lardan oqib tushuvchi buloqlar bilan to‘yinadi. U keyinchalik Soya ko‘liga quyiluvchi daryoning boshlanish nuqtasidir. Suvi gidrokarbonatli, kalsiyga boy, biroq nihoyatda yumshoq va hayotbaxsh. Bu suvdan Go‘rdara vodiysini sug‘orishda ham foydalanilgan — bu unumdor yerlarda dehqonlar bug‘doy yetishtirishgan.
Gushor — bu haqiqiy tog‘lar boshlanadigan bo‘sag‘a. Aynan shu joydan ko‘plab tog‘ yo‘llari boshlanadi — ular sizni Nofin ko‘liga, muzliklar va dovonlar sari yetaklaydi.
